LÃNG MẠN & LÃNG PHÍ

Có lẽ không đáng buồn cười lắm nếu một số người thì muốn có đời sống lãng mạn còn những người nào đó lại thấy  lãng mạn  là lãng phí  đời sống. 

Mình không để người khác (và đờn ông) thấy tặng hoa cho mình là sự lãng phí dù họ/anh ta lãng mạn thực sự hay chỉ muốn chiều thói lãng mạn mà họ nghĩ là bản tính cố hữu ở mình. Thì họ hiểu thế cũng tốt mừ. Mình học được ở các phương tiện truyền thông phép lịch sự ấy và bản thân mình cũng tự thấy thà thế còn hơn không được tặng gì, kể cả tiền hay hiện vật. Hà hà. Hồi xưa thường và thời nay vẫn còn lác đác những lúc mình xúc động vì được tặng hoa thay vì vô số thứ đáng mơ ước khác nữa. 

Bố khỉ, tuy thế cũng có lần vào một dịp mà bệnh viêm màng túi dọa/chớm di căn sang viêm màng tim khiến những nút, dây thần kinh nào đó trên màng óc dù không hề chập mà bỗng xúi miệng mình phun ra câu Ối giời, đắt quá, tiếc. Hic, bó hoa chồng tặng theo truyền thống mới được nhiễm/áp đặt/giác ngộ từ sau ngày có vợ giá bằng những hai yến gạo Bắc hương. Èo ôi. Như lúc giá xăng không giật, giá rau không nhột, giá thịt không làm tịt  trí khôn thì có lẽ mình không có cơ hội phát hiện ra một khía cạnh rất đờn bà như thiên hạ, rất bản chất như thế.

Một hôm ngồi buôn với bạn ở quán trà đá viu đẹp gần cơ quan, nắng êm đềm, gió hây hây, thú vui vừa rẻ vừa đã đời nhất hạng. Chợt thấy sao mà những cảm nhận mây trời gió biển lung linh lãng mạn ấy ngoài giá trị xả xì choét thì chả đem lại lợi ích gì cho đời này. Hức. Đứng lên, quẹt mông là lại sờ sờ đấy những âu lo cơm áo, gạo tiền, gánh đời. Dù lãng mạn vẫn cứ là khả năng cảm nhận vẻ đẹp đời sống trời phú nhưng có lẽ vì không sinh lợi vật chất mà nó hóa ra... lãng phí. Chẹp miệng nghĩ, thế mà khối đứa nó dùng tý lãng mạn có thật hoặc hàng nhái, hàng dỏm nó lừa/ câu/ buôn ra tiền tấn bất chấp đối tác là hợp lý/hợp đạo lý hay là nạn nhân của nó. Bố khỉ. Lãng mạn hàng thật xưa rày bản chất vẫn khó dùng để chuyển hóa ra những đồng xèng leng keng hoặc tiếng polime xạc xào. 

Chiều nay, vẫn buôn với nó, vẫn thấy lãng mạn nhiều khi rõ là lãng phí. Rất lãng phí nếu như ôm tình cũ, lụy tình rồi tháng qua, năm trôi, phí luôn cả cuộc đời vào những khoan nhặt ẩn, hiện của tiếc nuối tình nhân, xúc cảm tình ái đã ngưng lại. Có thể hỏng đời đến độ cứ ôm nó khư khư như tro tàn mà không hiểu hơi ấm của mớ tro ấy là do mình hà hơi tiếp nhiệt chứ không hề phải do năng lượng thực tiễn của nó còn vương. Cũng có thể chỉ là những nuối đau nhói nhẹ, nhói giật vì sao đó... nay vương mai vất. Ôi chao. Mình không nghĩ thế là lãng mạn mà là lãng phí. Cái còn lại là kho tàng ký ức ấm áp, ta đã có tình yêu, giờ ta còn tình nghĩa đặc biệt... Cái chừng mực hợp lý mức đó mới thực là hơi ấm của tháng năm cuộc đời. Thế mà đâu phải dễ tường minh nhỉ. Bố khỉ. Lắm khi thấy người cũ nào đó "hồi hơi ấm", dù có cả sắc màu tình nghĩa hay chỉ là họ bỗng dưng tự thế chứ thực tế chả liên quan quái gì tới đời nhau, mình thấy lãng phí quá chừng mà chả nỡ nói ra cho họ tổn thương. Mình cứ nghĩ tới cái entry chưa được viết ra dù nhâm nhi thai nghén rất nhiều: "Thuyết tiến hóa của Đắc - uyn, cái đuôi khỉ rụng và chủ nghĩa AQ" muốn bàn về sự tồn tại của xúc cảm, hành vi và gương mặt con người trên cơ sở tính "còn ý nghĩa".

Mình phì cười khi nghĩ xuyên những điều ấy. Sao thấy khó phân định lãng mạn, lãng phí và... lạnh lùng trong một thể con người - mình là ví dụ. Có lúc mình nghĩ đó là kết quả của việc học cách tư duy của đàn ông, có lúc nghi ngờ hay nó là bản chất của đàn bà, nhưng đầy khi lại gật gù có lẽ nó chính là thói "chuồn chuồn chớp nước" mà một kẻ có nick blog là "CHUỒN" bị ám từ bao giờ chả biết.

Ha ha, thế nên trong About Me của mình từ thời Zà hú tới giờ vẫn có một đoạn đại ý là "rất lãng mạn và quá tỉnh táo". Thôi thì thế nào cũng được. Độ lấn lướt nhau của các vế còn rất phụ thuộc vào... thời tiết, vào nhịp tăng xông của giá-lương-tiền. Hớ hớ.

ĐƯA SẾP VÀO ĐỜI (hay là) Tiếng vọng KATTIGARA

Hôm nay đưa sếp vào đời
Lập con blog, sếp ngồi vân vi
Post, post, xóa xóa tì tì
Có bao giờ sếp bà đì Chuồn ta
Hối hận thì cũng quá xa
Cõi blog, nhiễm, tỉnh ra muộn rồi
Sếp à, là sếp ấy ơi
Bài nghiêm rồi ắt tới lời tưng tưng

Hà hà. Mời bà con vào đọc, còm ủng hộ sếp tớ làm mầm non blog nhá. Cũng tại sếp thôi, đang yên đang lành lại nhờ tớ làm blog.


Tớ dụ sếp lấy ava này để sớm muộn cũng chết danh với nick "anh Chum"  dù tên blog thì rất sâu xa sâu sắc "Tiếng vọng KATTIGARA" - gắn với một phát hiện chuyên môn khảo cổ học của sếp về tên gọi  cổ thành phố Việt Trì. 


Nhà cụ ấy đây này:  http://kattigara-echo.blogspot.com/

THỜi GIAN, BỤI và VÔ CÙNG VÔ TẬN

Cuộc đời dài nhất của một con người cũng gói trong chừng ấy phạm trù thôi. Cuộc đời mình còn lâu lắm và khéo cũng chả mong gì lọt lên tốp dài của kiếp nhân gian. Nhưng mới đi hết chừng ấy thời gian trên đong đưa sợi tóc mình cũng thấy thấm thấm mùi bụi và những vời vợi vô tận vô cùng.

Mỗi dịp tròn tuổi lại một lần lòng toang hoác những khoảng trống. Thời gian, bụi và ký ức lặng, ký ức xao động, ký ức sống dậy, ký ức rộng dài chưa rời xa... Tất cả cuốn nhau, cuộn nhau trong bão lòng mình. Mình vừa là vũ trụ bão, vừa là tâm bão. Mình ngớp vì những gì trải qua, chịu đựng, nhận được. Mình lặng lẽ vô cùng trong tâm bão.

Mình không có khái niệm mất còn. Cũng không có luôn nuối tiếc. Những cơn đau nhoi nhói như dằm, những trĩu nặng, những lắng trầm dịu ngọt, những mênh mang không biết là biển cả vô bờ hay hữu hạn mong manh không để mình có thể đứng đó mà tiếc nuối bất kỳ điều gì. Mình chỉ có thể nhìn ra đằng trước mà âu lo, mà chờ đợi, mà vật vã đi tới. Cái gì còn tới giờ này bên mình, cái gì đã rời xa đi, thảy đều có lý của nó dù mình thấu hay không. Âu cũng là hợp lẽ cuộc đời. Kệ thôi. Mình không có được một cuộc đời êm ả đến mức có thể tạm ngưng tất bật mà nhâm nhi khúc thời gian đã qua, gương mặt, nỗi đau, điều hao khuyết... Nó đã làm nên mình rồi. Mình chỉ đi tiếp thôi.

Trong ngày tròn tuổi mình không bao giờ cảm nhận được con số tuổi tác có ý nghĩa gì. Có lẽ chỉ có những gì còn lại với mình mới là có ý nghĩa thực sự mà thôi, thay vì cái chẹp miệng, cái tặc lưỡi... 

Ngày mẹ sinh ra mình. Rất may trên đời có những cuốn lịch và những con người thân thiết, những con người thân ái, những con người hữu tâm chia sẻ với mình, nhắc nhở mình điều đó.

Mình ít ngại hơn một số người và ngại hơn nhiều người mà mình quen khi đón nhận tình cảm, lời chúc, hoa, quà, tình cảm, tình yêu dành cho mình trong ngày sinh. Nhưng mình hạnh phúc.

Trong ngày sinh nhật năm nay, bên cạnh ba mẹ, các em, chồng, các con, bè bạn đương kim, mình cũng đặc biệt nhận được những nhắc nhở hồi ức, và như thế tức là vẫn tiếp tục hiện hữu, từ một cặp vợ chồng bạn thân đã mấy chục năm cùng một cố nhân - người xưa "chính thức" duy nhất. Họ cũng là bạn bè thân của nhau luôn. Mình đã rất xao xuyến vì những tấm tình bền bỉ ấy. Năm nào họ cũng nhớ, cũng chúc mừng mình với trọn vẹn ân tình nhưng năm nay thì không hẹn mà nên, và có lẽ giờ này họ cũng đều không biết rằng có sự trùng hợp ấy, họ cùng gợi lại nhiều hơn, đặc biệt hơn, những trào dâng tươi trẻ. Mình lặng lẽ đọc tin nhắn mộc mạc nhưng thấu ngay sự đặc biệt không lời so với thường khi, lặng lẽ nhìn màn hình hiện cuộc gọi mà không bắt máy vì biết không thể trả lời bằng âm thanh. Mình lặng lẽ cười cười nhìn vợ chồng bạn bày bánh gato lên bàn, đùa đừng cắm nến mà nát bánh vì số tuổi quá tốn kém, nhìn các con bạn, con mình mải mê chén bánh - những nhân vật không có mặt trong thời son trẻ ấy. Tất cả khiến mình cảm giác về sức mạnh diệu kỳ của chữ tình lẩn trong đáy những trái tim, mặc kệ bụi phủ, cứ thế nhắc nhở về giá trị vô cùng vô tận của những dịu êm ngọt ngào.

Không ồn ào, dẫu đang những tháng ngày mệt lắm nhưng mình đã trải qua một ngày sinh khó quên. Mình thấy những phạm trù ấy của cuộc đời, dù dài, ngắn đều ngang bằng nhau. Một kiếp người ta, dẫu gì cũng là bình dị, là còn có thể đi qua, đi tiếp vì có nhiều thương yêu ấp ủ, chờ đợi, cần tới và trao gửi. 

Mình vẫn còn phải/được đi tiếp... dù mình đang quá mệt, trĩu nặng.

THÚ NHẬN

Thực ra thì em có

Từng một lần nhớ anh

Bắt đầu từ dạo lá

Vừa chớm phún mầm xanh

Rồi thì em lười biếng

Không vùng chạy loanh quanh

Lãng đãng trôi dòng nhớ

Qua rất nhiều mong manh

Ừ thực ra thì đã

Có một lần nhớ anh

Rồi suốt từ mùa đó

Lá nhớ chưa lìa cành

Tìm được mấy câu viết từ thời ngốc xít thế kỷ trước này. Quả nhiên là quá ngốc. Nhớ thế thì mất thì giờ quá:))


P/S: Minh họa không liên quan tới nội dung, chỉ có tính chất khoe khoang chuyện không đáng khoe.

NHỮNG MÁI TRƯỜNG THƠ ẤU (phần 1) - Bắt đầu tập hồi ký đời Chuồn :D

Lời bạt:

Mình bắt đầu viết cuốn "hồi ký" để mai này các con đọc. Sẽ không theo trình tự thời gian mà theo cảm hứng, nhu cầu hồi tưởng và cả nhu cầu xả xì choét. Vừa viết vừa sắp xếp lại những mẩu đã từng kể nên trong các phần có thể sẽ dán lại các mẩu entry đã viết. Các mẩu viết cũng không thành cuốn dài mà là từng câu chuyện mình nhớ, có thể về chuyện diễn ra, địa danh hoặc các nhân vật là người thân, người có ý nghĩa với cuộc sống của mình. Dự kiến khi xong hòm hòm sẽ phân chúng vào từng nhóm theo thời gian hoặc tiêu chí nào đó tính sau.

Hy vọng rằng blog sẽ còn tồn tại được tới khi nào mình viết xong những gì đã diễn ra trong quá khứ suýt soát 45 năm qua. Phần bé xíu được hồi tưởng theo lời kể của ba mẹ, người quen, có thể sẽ về mượn nhật ký của ba mẹ để tham khảo. Mình chỉ kể được từ khi bắt đầu đi học.

Nhìn lại, tự thấy dù cuộc đời mình chưa nhiều đỉnh đáy nhưng cũng vừa đủ xúc cảm, trải nghiệm để không nhạt nhẽo. Sẽ cố gắng viết chân thật nhất có thể dù có lẽ phải vượt qua khối điểm tế nhị.

(Hơi giống mái trường đầu tiên ở bóng đa, khoảng sân chứ lớp học đầu tiên của mình bé tẹo)

1. Chuẩn bị thành "sinh viên đại học chữ to"

Ngày mình bé xíu, người ta không gọi là trường tiểu học mà là cấp 1. Lớp học đầu tiên của mình không phải mẫu giáo vì là thời chiến, làm gì có trường mẫu giáo. Lớp đầu tiên là lớp Vỡ lòng. Mình thích cái tên ấy hơn là "lớp 1" bây giờ của con trai Quốc An. Cấp 1 chỉ tính từ lớp 1 tới hết lớp 4 theo chương trình giáo dục cũ.

Tròn 5 tuổi, mẹ bắt đầu cho mình làm quen với chữ cái, chữ số. Mỗi hôm một chút mẹ động viên mình chuẩn bị hành trang chuẩn bị đi làm "sinh viên đại học chữ to" của lớp "vỡ ruột", cách gọi đùa của người lớn bấy giờ. Mình làm gì cũng đếm và đánh vần. 

Mình biết đọc rất suôn sẻ từ khi chưa đi học. Hồi ấy không có net chứ không thì khéo mà mình cũng thành hiện tượng thần đồng cấp huyện mất . Người lớn cứ tìm cách dụ mình đọc lúc thì đầu tên báo, bài báo, lúc lại vài dòng trong sách hoặc các khẩu hiệu, tên cơ quan... Mẹ dạy thêm cho vài chữ tiếng Nga ti toe, thế là ôi thôi biểu diễn tưng bừng. Mải đọc, mình không thích tập viết. Chữ xấu như hoi, sau này học cấp 3, gần đi thi đại học vẫn xấu mù xấu mịt. Văn viết thì ổn ý tứ nhưng điểm chả bao giờ cao vì chữ kinh quá. Đi thi học sinh giỏi văn cũng chỉ đến cấp huyện là tịt. Đến tận lúc đi học  sư phạm Nga, có cơ hội tập viết như khổ sai thì chữ mới "hoàn lương", nét viết tử tế như mọi dân viết chữ Nga.

Nhớ lần mẹ sai đi mua nước mắm ở cửa hàng thực phẩm huyện cách khu tập thể độ 500 mét. Lếch thếch xách chai nửa lít về đến nhà thì vơi mất 1/3. Không vì đổ mà vì mình biết đếm đến 100 rồi. Thói thèm mặn như mọi nhóc tì đã xúi mình mở chai mắm nhấp hớp đầu tiên. Rồi quyết định đi một đoạn lại dừng lại nhấp và đếm. Có lẽ chưa đếm đến 100 chứ không thì có mà hết chai. Nhưng máu me vụ đếm nên đi vài bước lại dừng lại làm một hớp nhỏ hoặc không kiềm nổi cơn thèm thì 2 hớp vậy. Nước mắm bao cấp mặn chat vị muối hơn là vị đạm nên kết quả của vụ học đếm ấy là mình uống nước suýt vỡ bụng cả hai ngày tiếp theo vẫn chưa đã cơn khát. Mẹ kêu trời kêu đất. Giá mẹ chỉ dạy đếm đến 20 thì đã đỡ tốn mắm, tốn nước bao nhiêu. 

Mẹ còn đưa mình tới thăm trước ngôi trường làng trong đình làng Thọ (thuộc xã Mỹ Thọ, ven phố Phủ huyện Bình Lục) mà mẹ dự tính sau hè là mình theo học. Đùng phát, Mỹ leo thang bắn phá miền Bắc. Đi sơ tán. Thế là lớp học đình Thọ không phải mái trường đầu tiên của mình nữa.

Tuổi thơ ấu, từ vỡ lòng tới hết cấp 1, mình học qua 4 trường vì theo mẹ sơ tán, chuyển trường. Trường quê có, phố có, đủ cả. 

2. Mái trường dưới bóng đa vùng sơ tán

Trường làng đầu tiên là lớp học vỡ lòng dưới bóng đa ở vùng Hưng Công (thuộc tỉnh Hà Nam bây giờ, mình còn không nhớ rõ được cả tên xã, huyện). Theo mẹ sơ tán trốn máy bay Mỹ về đó. Thực ra đó cũng là điểm sơ tán thứ hai, ba gì không nhớ nữa của trường cấp 3 mẹ dạy.

Mình nhớ cô giáo đầu tiên - cô Tình, vợ bộ đội. Mình đã kể về cô trong entry hồi mới chơi blog, giờ coppy lại đây để thay cho phần kể thứ nhất.

CÔ GIÁO NHƯ MẸ HIỀN

Năm nào đến ngày 20-11 mình cũng thoáng nhớ về ngày đầu tiên đi học. Thế mà chỉ thoáng thôi... Dù đôi khi những ngày đầu tiên đó sống dậy trong giấc mơ, cũng rất mờ ảo. Chỉ duy nhất, một điểm sáng long lanh suốt từ mấy chục năm, kỳ ảo và sáng rỡ. Cái điểm sáng như vẹn nguyên trong tâm trí mình, từ khi mình là một con nhóc 5 tuổi rưỡi tới tận giờ - nó vẫn lung linh thế trong đáy sâu tâm hồn người mẹ 2 con, mà con lớn thì đã gấp ba tuổi mình của buổi đầu tiên lưu luyến điểm sáng đó - cô Tình.

Ngày giặc Mỹ phá hoại miền Bắc, mấy mẹ con lúm túm về sơ tán tại xã Hưng Công (chả nhớ huyện nào, chỉ biết tỉnh Nam Hà cũ, nay lại thuộc về Hà Nam thôi). Lo chỗ ở trọ nhà dân xong, mẹ nó lao vào công việc ổn định nơi dạy học và chốn ăn ở cho học sinh trường cấp 3A Bình Lục (nay là Bình Mỹ).  Nó tự lặn lội giao du với tụi trẻ hàng xóm. Đám quần áo sạch sẽ ngày đầu nhanh chóng ngả đủ thứ màu, rất hợp cạ với tụi trẻ bản địa. Không một thứ gì trong làng trong xóm, không một ngóc ngách cỏ cây nào trong xóm nó không từng sờ tới. Tụi nhóc kia quả là những hướng dẫn viên du lịch siêu đẳng. Về ẩm thực, khẩu vị của nó cũng biến đổi theo hướng hết sức dân dã. Hình như mẹ nó có phang một trận đến nơi đến chốn vì cùng với tụi bạn gặm cái cây mía đã rơi vào đám cứt trâu khô, nhưng được phán xét là có dây vào đâu mà bẩn.

Rồi chả nhớ bao lâu sau, thấy tụi kia hớn hở đi đâu đó, chả nhẽ mình nó ở nhà thì chơi với ai. Nó cũng theo, tay không đi theo. Úi, chân trần trẻ nhóc đi tới chừng cây số, xa nhỉ. Tới một cái đình làng. Thấy một cô ra lôi cả lũ cho ngồi vào những cái bàn nhỏ, ghế thấp. Vẫn chả hiểu gì. Rồi cô hỏi cái con chân đất là con nào. Tụi kia trình bày là nó sơ tán về, nó đi theo thôi. Cô bảo, thế thì ngồi đó, hết buổi mới cho về. Xa thế về một mình thì có mà chết. Nó vẫn ngơ ngác, rồi cô phát cho mỗi đứa một cái bút chì, một quyển vở nhỏ. Nó cũng có phần.

Cô hỏi nó mấy tuổi. Nó bảo năm tuổi hồi trước. Cô hỏi về mẹ, về ba. Nó khai rõ được luôn. Mãi sau mới biết, thì cô cũng đồng cảnh với nhà nó. Nhưng con cô thì hơn nhà nó một đứa. Cô là cô giáo thì mẹ nó cũng cô giáo. Bố nó và chồng cô cùng là chú bộ đội. Thời chiến, sự tương đồng đó rất thiêng liêng.

Rồi nó biết cô là cô Tình. Nó mê tóc cô dài tới kheo chân y chang mẹ nó. Nó thấy yên tâm vì té ra đi học không phải cái gì kinh khủng như nó vẫn tưởng tượng theo lời doạ của mấy anh chị lớn. À, té ra vui ấy chứ. Nó phát biểu toòng toòng vì mấy cái nét móc nét cong mẹ nó dạy lâu rồi. Được các bạn vỗ tay, sướng mê. Trò chơi mới này khoái hơn nhiều. Cô chiều nó, chiều các bạn quá. Giờ ra chơi nào cô cũng phải ngồi trong lớp gọt lại cả đống bút chì gãy vì tụi ngốc ngếch đã bặm môi, bặm lợi cào rách cả vở.

Mẹ nó, bận công việc mịt mờ, chỉ lo cho cu em bú, ngủ là đã kinh lắm rồi. Mà suốt ngày là nhờ mấy bác, mấy anh chị nhà chủ giúp. Thời đó, con người thật là tràn ngập nhân tính. Mẹ nó chả nghi ngờ gì về việc nó chuồn đi chơi trò mới với lũ nhóc kia.

Một hôm, nó khóc như mưa như gió, không ai dỗ nổi. Mẹ nó gặng mãi mới biết. Giản dị, nó quên là có một chữ gì đó mà mấy nét ấy. Trời ơi. Chữ gì không biết, lại còn không biết mấy nét. Mẹ vẫn chưa nghi, vì nó cũng tập toẹ vài chữ từ trước đó. Mẹ chỉ hết bảng chữ cái in, sang tận bảng chữ cái thường mới phát hiện ra là chữ "m". Nó khóc, vì bị cái ông cu lớp trưởng, tên là Cát, lêu lêu doạ mách cô vì nó viết "m" 4 nét.

Mẹ nghe lý do, ngạc nhiên phát hiện ra nó đã đi học được một tuần. Thời đó, trẻ con cũng không được đi học trước tuổi đâu. Cứ đúng 6 tuổi. Hôm sau, mẹ đi cùng tới lớp, nói chuyện với cô giáo Tình. Hai bà mẹ của nó hàn huyên gì không rõ. Nghị quyết cuối cùng: thôi, cho nó đến lớp, học tới đâu thì học, chứ ở nhà không có bạn chơi thì cũng chết. Ai giữ nó bây giờ. Cô cũng thông cảm cùng là nhà bộ đội thời chiến.

Chuyện nó đi học thế đấy, như một hơi thở tự nhiên, tự nguyện, hớn hở. Rồi chuyện học hành của nó suôn sẻ. Không có ngày đầu tiên, làm gì có hôm nay nhỉ. Mắc míu mỗi một chuyện là nó thực sự không biết đánh vần theo cách cô dạy. Cách đánh vần kiểu cũ ấy mà. Lằng nhằng phát khiếp. Như chữ mít thì phải: mờ - i - tờ - it - sắc - mít. Úi giời. Chịu. Mẹ nó chỉ dạy mờ-it-mit-sắc-mít. Mà tới khi đó, nó đã đọc luôn thành mít rồi, đọc báo được rồi cơ mà. Thế mới biết, dạy mà không đúng kiểu thì nhóc con hoang mang thật. Bây giờ cảm giác đó nó nếm khi dạy An An.

Bao nhiêu trò chơi cô dạy, nó nhớ không quên: kéo cưa lừa xẻ, chơi u, trốn tìm...

Nhớ nhất là cô tập cho lũ trẻ chạy ra hầm phòng không, và lần nào cô cũng đứng ngoài, xây lưng ra ngoài cửa hầm, mắt nhìn chúng nó trìu mến, ấm áp và yên tâm lạ. Nó cứ mơ hôm nào bom Mỹ thả thật chạy cho khoái. Chà.

Ngày 20.11. Con giáo viên nên nó biết ngày này, nó kể với tụi hàng xóm. Mẹ nó bảo các cháu nên có gì đó tặng để biết ơn thày cô. Háo hức lắm. Rút cuộc quà tặng của cả lũ khoe nhau thật độc chiêu và đặc sắc so với bây giờ: cái rút dép cao su, cái kẹo lạc, đôi đũa "tự vót" (hừ, con Lan đó mà tự vót, chị nó vót hộ), một khúc mía... Riêng nó, xúng xính lắm nhé, mẹ cho mang đi một quả cam giấy. Không hiểu thực sự khi đó quả cam có đỏ rực và to tròn, vỏ mỏng tang như nó nhớ bây giờ không. Nhưng mà nâng niu lắm. Đứa nào đứa nấy lũn cũn mũ rơm trên đầu, i chang nấm lùn, tay khư khư món quà. Đứa này thèm thuồng liếc món quà của đứa kia, theo nghĩa muốn ăn đó. Thì còn ngốc quá.

Lòng thành kính tặng quà cô ngày đó, tới giờ có lẽ không lần nào vượt được hơn. Lòng nó và bạn bè long lanh một tình yêu vô biên với cô. Cô hình như rớm lệ, cô hình như cười. Nó không thể quên nụ cười đó.

Rồi cô nhận hết quà. Tụi trẻ hớn hở dễ sợ chưa. Càng hớn hở hơn khi cô lần lượt trả lại quà cho từng bạn. Cô nhận tấm lòng thôi, các em giữ giùm cô nhé. (Ô, té ra tặng cô thật khoái nhỉ. Tặng xong lại của mình). Bây giờ, liên tưởng với những gì diễn ra trong xã hội, thấy tấm lòng cô sao lung linh như cô tiên thế. Thừa nhận rằng, ngày đi thực tập sinh sư phạm, được hưởng mùa 20.11 đầu tiên trong kỳ thực tập đó, nhớ cô vô cùng.

Dọc đường về, quà đứa nào đứa ấy ăn, chúng bạn cũng cho nó cắn ké. Ấy vậy mà không hiểu tại sao nó khi đó chưa biết keo kiệt lại cương quyết giữ quả quít về trả mẹ. Sau đó, mẹ, trong cơn xúc động vì tấm lòng của cô, đã cho nó mang quả quít chia với các bạn. Không bao giờ quên cảm giác khoan khoái đó, không bao giờ quên hình ảnh cô và mẹ trong ngày đó.

Đời đi học của nó chưa từng nếm mùi đòn thước kẻ, mùi phạt góc lớp... May mắn nhỉ. Nhưng chả thày cô giáo nào dịu dàng hơn cô.

Cô ơi. Kỳ lạ thật, dù thẩm mỹ của em đã khác nhiều so với ngày thơ đó, và mốt thời trang qua biết mấy mươi chặng biến đổi mà em vẫn không quên điểm sáng lung linh trang điểm nụ cười cô, nhấn cái vẻ ấm áp khi cô cười. Em chả biết tại sao.

Vì nếu giờ kể ra, chắc mọi người cũng hơi khó hiểu.Cái điểm sáng ấy phát ra từ chiếc răng bọc vàng nơi khoé miệng cô. Khi đó rất mode nhé. Phải có tiền lắm mới được bọc đó. Thật lòng, duy nhất chiếc răng bọc vàng đó là em thấy đẹp. Tất cả những chiếc răng tương tự em gặp đâu đó sau này đều gây cảm giác rất khó chịu. Thế mà, em rất nhớ, rất yêu nụ cười của cô. Chắc vì nó là của duy nhất cô mà thôi. Người mẹ thứ hai của em.

Cô, lớp trưởng tên Cát, bạn Lan hàng xóm, cây đa to trong sân đình, mũ rơm và hầm trú ẩn ... ngày đầu tiên đi học... một giấc mơ dù không còn rõ nét nhưng dường như chẳng thể nhạt nhoà.

(Phần tiếp: Những lớp học dưới mái đình làng Thọ, đền Trần Bình Lục và Trường cấp 1 Mỹ Thọ).